De aanleidingen voor deze nieuwe fase in uw leven, voor uzelf en voor uw omgeving, kunnen persoonlijk (overname van een familiaal bedrijf, de wens om baas van uw eigen zaak te worden, …) of professioneel zijn (een project om vanaf een bestaande activiteit uw eigen ondernemingsproject te creëren).

In elk geval vergt de overname van een onderneming een goede voorbereiding.

Voor u uw project start, is het belangrijk dat:

  • Uw objectieven vastliggen,
  • U de sterke en zwakke punten van de zaak kent,
  • U uzelf als toekomstige bedrijfsleider projecteert.

5 belangrijke stappen om uw overname succesvol te realiseren:

1. Uw overnameproject voorbereiden

Deze voorbereidingsfase dient om uw overnameproject uit te stippelen. Uw bedenkingen moeten rekening houden met uw ervaring, uw opleiding, uw troeven, uw beperkingen en uw investeringscapaciteit om u toe te laten te slagen in uw projet.

De belangrijkste vragen die u moet stellen:

  • Welk project heb ik?
  • Wat zijn mijn doelstellingen?

Verdere vragen zullen toelaten uw project te verfijnen en te definiëren welk profiel van onderneming u zoekt:

  • Welke bedrijfssector?
  • Welke grootte van bedrijf?
  • Welke prijs?
  • Waar?

Van aanvang aan is het belangrijk te weten of u alleen van start wil gaan of iemand aan boord wil nemen. Indien u met meerderen wil investeren, moeten de verwachtingen, capaciteiten en toekomstige rollen van éénieder duidelijk zijn van bij het begin.

Besteed aandacht aan het stellen van prioriteiten voor uw objectieven: de ideale onderneming bestaat niet! Het is dus van belang te weten welke factoren voor u de belangrijkste zijn. Anders neemt u het risico veel tijd te verliezen en brengt u het succes van uw overname in gevaar.

Om hét project te vinden dat u zal aanmoedigen van start te gaan, kunt u beroep doen op actoren in het economisch verkeer, die eventueel van opportuniteiten op de hoogte zijn, zoals accountants, advocaten en juridische raadgevers, notarissen, makelaars in onroerend goed, kamers van koophandel, banken of misschien ook beroepsorganisaties.

Er bestaan ook publicaties die gespecialiseerd zijn in advertenties voor overnames. Een snelle zoektocht op Internet kan u ook naar enkele websites leiden waar u over te laten bedrijven kan vinden. Bepaalde websites laten toe filters te gebruiken naar regio, industriesector, omzet, prijsklasse, …. Op sommige websites kunt u een selectie maken met criteria zoals bijvoorbeeld persoonlijke inbreng of verkoopoppervlakte.

Om een eerste idee te hebben over de resultaten van de onderneming, kunt u de jaarrekeningen opvragen bij de NBB.

Na de identificatiefase kunt u contact opnemen met de bedrijfsleider van uw doelwit om hem te ontmoeten en een preciezere kennis te hebben van het bedrijf, namelijk van de wijze van functioneren, de organisatie, de werknemers, het financiële luik, …

Ontmoet de verkoper, meerdere keren indien nodig: de ontmoetingen tussen verkoper en koper moeten optimaal verlopen.
Bij de eerste ontmoeting, stel uzelf en uw project voor: hoe gedetailleerder en concreter uw project is, hoe gemotiveerder de verkoper zal zijn om er meer over te weten en vertrouwen in u te hebben.

Een overname is inderdaad meer dan alleen maar cijfers, het is ook een overdracht van verworven kennis tussen twee mensen. Het is een verleidingsoperatie en er moet een vertrouwensrelatie opgebouwd worden: u moet de verkoper ervan overtuigen dat uw overnameproject het beste project is voor zijn bedrijf.

Probeer ook de motivatie van de verkoper te ontdekken, probeer te begrijpen wat hij precies wenst te verkopen en op welke termijn:  

  • Heeft hij dringende verplichtingen, moet hij een vervaldag respecteren?
  • Verkeert het bedrijf in een situatie van surseance van betaling?
  • Wil de verkoper met pensioen gaan?
  • Is de verkoper van plan een nieuwe activiteit te starten?

Indien hij een vennootschap heeft, vraag dan welke verkoopmodaliteiten voorzien zijn om zijn bedrijf over te laten: verkoop van de activiteit of van de aandelen?
Stel ook vragen over alle aspecten van het functioneren van zijn onderneming:

  • De activiteit,
  • Het personeel,
  • De bedrijfsmiddelen,
  • De juridische context (verbintenissen, contracten, …),
  • De economische en financiële situatie.

Let wel, de eerste ontmoeting is niet het beste moment om over de prijs te praten. Luister eerst naar elkaar zodat eenieder in zijn voornemens gesterkt is.

Vraag om informatie en documenten die u zullen toelaten een grondigere analyse van het doelwit te maken, zoals:

  • De eindejaarsrekeningen van de 3 laatste jaren,
  • De statuten,
  • De huur- en andere contracten,
  • De gedetailleerde lijst van het personeel (met tenminste voor elke werknemer zijn functie, loon, anciënniteit, specifieke voordelen, …)

Vooraleer u deze documenten en informatie te verstrekken, is het mogelijk dat de verkoper u een document doet ondertekenen waarin u zich ertoe verbindt de informatie niet vrij te geven en de vertrouwelijkheid te bewaren.
Analyseer de onderneming: stel een diagnostiek op van de sterke en zwakke punten op basis van de documenten en informatie die u verkregen heeft: 

  • Wat is de financiële situatie van het bedrijf?
  • Wat zijn de verplichtingen van de onderneming (overeenkomsten, huurcontract, …)?
  • Welke schulden heeft de onderneming?
  • Wat is de investeringscapaciteit van het bedrijf op korte, middellange en lange termijn?
  • Wie zijn de leveranciers?
  • Wat is de typologie van het cliënteel? Zijn de klanten trouw?
  • Wat is de commerciële dynamiek van het bedrijf?
  • Hoe is het bedrijf intern georganiseerd ten opzichte van uw project?
  • Over welke menselijke en materiële middelen beschikt het bedrijf?

Vergeet niet een sociale audit van het bedrijf uit te voeren, om na te gaan of het actuele HR management overeenstemt met uw project:

  • Conformiteit van de interne praktijken (arbeidsrecht, CAO’s, …),
  • Identificeren van de risico’s en hun financiële en sociale gevolgen,
  • Sociaal klimaat,
  • Kwaliteit van de interne informatie binnen het bedrijf,
  • Structuur van de teams,
  • Profiel en competenties van de medewerkers, …

Aarzel zeker niet beroep te doen op een accountant bij FIDUCIAL Accountancy of juridisch adviseur bij FIDUCIAL Tax & Legal Consulting om u te helpen bij de financiële en sociale analyse van uw doelwit. Zij kunnen kritisch et met vakkennis naar de belangrijke zaken in het bedrijf kijken, een juiste waardering opmaken en de eventuele risico’s identificeren.
Na deze analyse, vergeet niet uzelf de vraag te stellen of het doelwit u uiteindelijk wel toelaat uw project uit te voeren en of u wel het juiste bedrijf gevonden hebt.

Stel de waarde van de onderneming vast en de prijs die u bereid bent te betalen: de waardebepaling is gebaseerd op economische en financiële gegevens van de onderneming alsook op de analyse van de sterke en zwakke punten.
Uw accountant kan deze waardering voor u opmaken en de haalbaarheid van uw project onderzoeken op basis van een business plan en een financieel plan.

Het opstellen van een business plan laat toe de toekomstige middelen van het bedrijf te evalueren en een prognose op te maken voor de activiteit en de resultaten die eruit kunnen voortvloeien.
Met een financieel plan kunt u gelijktijdig bekijken hoe de acquisitie kan gefinancierd worden:

  • Welke middelen zijn nodig voor het project op korte, middellange en lange termijn?
  • Welke financiering is voorzien voor deze investeringen?
  • Beschikt u over een eigen inbreng?
  • Welke bijkomende financiële middelen heeft u nodig t.o.v. uw eigen inbreng?
  • Bestaat er een investeringssteun of subsidies die u kunt gebruiken? 

Zodra het business plan en het financieel plan opgemaakt zijn, zal het gemakkelijker zijn om naar de banken toe te stappen en ze te overtuigen u de nodige financiële middelen toe te kennen.

FIDUCIAL begeleidt u: aarzel niet ons te contacteren voor hulp bij het business plan en/of financieel plan.

De onderhandeling betreft niet alleen de prijs maar ook het voorzien van clausules zoals een garantieclausule betreffend de passiva, een niet-concurrentiebeding, …

Verscheidene andere modaliteiten moeten tevens ingevoerd worden:

  • Welke betalingsmodaliteiten zijn voorzien?
  • Welk juridisch en sociaal statuut zal u kiezen?
  • Welke formaliteiten moeten vervuld worden?
  • Welke juridische documenten moeten opgesteld worden?

Dit zijn allemaal delicate zaken, die ook een belangrijke financiële impact hebben.
Aarzel zeker niet beroep te doen op een accountant bij FIDUCIAL en een juridisch adviseur bij FIDUCIAL Tax & Legal Consulting om over alle nodige informatie te beschikken, begeleiding te vinden tijdens uw onderhandelingen en u toe te laten onder de best mogelijke voorwaarden te onderhandelen.

Na de onderhandelingen wordt het tijd om een memorandum van overeenstemming en de definitieve juridische documenten van de overname op te stellen en de nodige juridische en administratieve formaliteiten te vervullen (registratie, publicatie, …).

En na afloop van de afrondingsfase is thans het moment om de bedrijfsleider van de structuur te worden en een vlotte overgang te verzekeren, vooral ten opzichte van de werknemers.

Om de overgang zo vlot mogelijk te laten verlopen en de economische indicatoren te overschrijden, is het belangrijk de medewerkers gerust te stellen om een hecht team te hebben dat de rijkdom van uw onderneming zal vormen.
Verwaarloos deze laatste stap zeker niet want hij ligt aan de basis van het succes van uw overname. Eén van de kernelementen van het succes is de bestaande operationele regels te begrijpen, om te zien hoe u ze kunt optimaliseren indien nodig en om de medewerkers rond uw project te kunnen verenigen.

Let op, uw team zal zich veel vragen stellen: het is belangrijk veel tijd met hen door te brengen om uw project en uw objectieven uit te leggen zodat iedereen zijn plaats kan vinden in de nieuwe organisatie. Aarzel niet meerdere meetings te organiseren tijdens uw eerste weken als nieuwe bedrijfsleider, om een klimaat van vertrouwen te creëren en de medewerkers rond uw project te mobiliseren.

Ook uw leveranciers en klanten moeten gerustgesteld worden, moeten uw motivatie kunnen voelen en uw capaciteit om de teugels over te nemen en zo een dynamische en klare toekomst tegemoet te zien.

Gun uzelf de middelen om uzelf ook gerust te stellen:

  • Zorg voor een aangepaste administratieve en boekhoudkundige organisatie en voor bestuursindicatoren met de hulp van uw accountant;
  • Beheer uw sociale verplichtingen met de begeleiding van uw accountant en uw juridisch adviseur;
  • Vertrouw uw juridische formaliteiten aan uw juridisch adviseur toe.

Uw accountant en uw juridisch adviseur staan achter u om u verder te begeleiden ook nu dat uw project realiteit geworden is.