< Back to the blog

Het nieuwe vennootschapsrecht: dwingende bepalingen vanaf 1 januari 2020

  • 04/02/2020
  • Annelore Mertens & Peter Meissner - Fiducial Tax & Legal Consulting

Zoals u wellicht reeds hebt vernomen, is het vanaf 1 januari 2020 verplicht om bij elke statutenwijziging de volledige omzetting te doen naar het nieuw vennootschapsrecht. 

U dient uw statuten uiterlijk op 31 december 2023 aan te passen aan het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (hierna “WVV” genoemd), bij gebreke waaraan uw bestaande BV(BA) vanaf 1 januari 2024 automatisch zal worden omgevormd naar een BV met standaardstatuten.

Wij raden u dan ook aan om uw statuten aan te passen tussen 1 januari 2020 en 31 december 2023, zodat u gebruik kan maken van de flexibiliteit die het nieuwe vennootschapsrecht brengt. Bij voorkeur gebeurt dit evenwel reeds in de loop van 2020, teneinde niet gedurende deze lange periode over statuten te beschikken die afwijken van de dwingende bepalingen van het WVV.

De volgende dwingende bepalingen zijn namelijk reeds automatisch van toepassing vanaf 1 januari 2020, ook als er nog geen statutenwijziging heeft plaatsgevonden. 

Begrippen BV en bestuurder (art. 1:5 WVV)

De benaming van de vennootschapsvormen en enkele specifieke termen worden reeds gewijzigd naar de nieuwe benamingen: 

Oude benaming/afkortingNieuwe benaming/afkorting
BVBA - besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheidBV - besloten vennootschap 
Comm. V - gewone commanditaire vennootschapCommV – commanditaire vennootschap
CVBA - coöperatieve vennootschap met beperkte aansprakelijkheidCV – coöperatieve vennootschap
V.O.F.V.O.F.

 

Voortaan wordt de term “zaakvoerder” in alle bestaande vennootschapsvormen tevens vervangen door de term “bestuurder”.  Men spreekt bij de BV en CV  voortaan ook enkel nog van “aandeelhouders” in plaats van “vennoten”. De term “vennoot” blijft evenwel behouden bij de maatschap, VOF en CommV.

Gezien dit een dwingende bepaling betreft, kan de vennootschap de nieuwe benaming reeds toepassen, ook indien de statuten nog niet werden gewijzigd. Het wordt uiteraard toegestaan om bijvoorbeeld voorraden van reeds gedrukt briefpapier en dergelijke eerst op te maken.

Afschaffing kapitaalbegrip voor de BVBA en CVBA: gevolgen voor winstuitkering en alarmbelprocedure 

Het begrip ‘kapitaal’ verdwijnt en zal tot gevolg hebben dat (i) het gestort kapitaal en de wettelijke reserve van de BVBA en (ii) het gestort gedeelte van het vaste kapitaal en de wettelijke reserve van de CVBA per 1 januari 2020 automatisch zullen worden omgezet in een statutaire onbeschikbare eigen vermogensrekening. De niet gestorte gedeelten in beide vennootschapsvormen zullen worden omgevormd in een eigen vermogensrekening “niet-opgevraagde inbrengen”.

Door het verdwijnen van het kapitaalbegrip zullen ook de berekeningen voor winstuitkeringen alsook voor de alarmbelprocedure wijzigen. Vanaf heden worden beide procedures onderworpen aan een dubbele uitkeringstest, namelijk een balanstest en een liquiditeitstest. Het staat de vennootschap vrij om, bij de statutenwijziging, het kapitaal en de wettelijke reserve uit te keren conform de voorgeschreven dubbele test.

Sociaal statuut van bestuurders

Zowel in de BV als in de CV en NV wordt in het wetboek duidelijk gesteld dat bestuurders, in die hoedanigheid, niet door een arbeidsovereenkomst met de vennootschap verbonden kunnen zijn. Bestuurders worden aldus geacht een zelfstandige activiteit uit te oefenen en zullen verplicht zijn zich in te schrijven als zelfstandige (eventueel in bijberoep) bij een sociaal verzekeringsfonds. Een arbeidsovereenkomst met de vennootschap is uiteraard nog wel mogelijk, indien de activiteiten niet van die aard zijn dat ze betrekking hebben op enig bestuursmandaat. 

Uitzondering: indien het bestuursmandaat onbezoldigd is (wat moet blijken uit de verslaggeving van de algemene vergadering en/of publicaties in het Belgisch Staatsblad), is een inschrijving als zelfstandige bij een sociaal verzekeringsfonds niet vereist.  

Belangenconflicten (tegenstrijdig belang)

De verplichtingen omtrent de notulering en neerlegging van belangenconflicten van bestuurders zijn grondig hervormd. De aanduiding van een ‘lasthebber ad hoc’ wordt niet meer toegepast.

Algemeen zijn de volgende regels van toepassing in het geval van de BV, CV en de NV in het geval van  een monistisch bestuur (= raad van bestuur) of enige bestuurder. 

• Een enige bestuurder die tevens enige aandeelhouder is, kan de beslissing zelf nemen. 

• Indien éénbestuurder een tegenstrijdig belang heeft, mag/mogen de andere bestuurder(s) de beslissing nemen. De bestuurder met het belangenconflict mag in dit geval niet deelnemen aan de beraadslaging. Dezelfde procedure geldt indien er een college  van bestuurders is, waarvan één bestuurder een tegenstrijdig belang heeft. In dit laatste geval mag de bestuurder ook niet deelnemen aan de stemming.

• Indien alle bestuurders een tegenstrijdig belang hebben, zal de algemene vergadering de beslissing nemen. 

In alle gevallen zal een bijzonder verslag van de bestuurders moeten worden opgemaakt (en indien vereist een verslag van de algemene vergadering) dat tevens dient te worden neergelegd in een stuk samen met de jaarrekening.

Bij een duaal bestuur (= raad van toezicht en directieraad) is art. 7:115 WVV van toepassing, en zal hier omwille van haar eerder uitzonderlijke toepassing niet verder toegelicht worden.

Bestuurdersaansprakelijkheid

Vanaf 1 januari 2020 zijn de bedragen waarvoor bestuurders aansprakelijk kunnen worden gesteld, beperkt tot maximumbedragen. Dit zal het afsluiten van een verzekering inzake bestuurdersaansprakelijkheid vergemakkelijken gezien de omvang van het risico beter kan worden ingeschat. Onderstaande tabel geeft de maximumbedragen weer afhankelijk van de omzet en het balanstotaal van de vennootschap.

MAXIMUMBEDRAG BEPERKING  AANSPRAKELIJKHEID  BESTUURDERSOMZET (excl. BTW) (*)       BALANSTOTAAL (*)
125.000 EUR< 350.000 EUREN< 175.000 EUR
250.000 EURVan 350.000 EUR en 700.000 EURENVan 175.000 EUR en 350.000 EUR
1.000.000 EURVan 700.000 EUR en 9.000.000 EUROFVan 350.000 EUR en 4.5000.000
3.000.000 EURVan 9.000.000 EUR en 50.000.000 EUROFVan 4.500.000 EUR en 43.000.000 EUR
12.000.000 EUR> 50.000.000 EUROF> 43.000.000 EUR

(*) omzet en balanstotaal te berekenen op basis van het gemiddelde van de laatste 3 boekjaren

Opgelet: deze maximumbedragen zijn niet van toepassing in de volgende gevallen: 
  •  Herhaaldelijke (niet-toevallige) lichte fout of zware fout;  
  •  Bedrieglijk opzet of oogmerk om te schaden;
  •  Bijzondere aansprakelijkheid voor fiscale schulden of RSZ schulden;
  •  Nieuwe aansprakelijkheid: verderzetten van verlieslatende activiteit. 

 

Bestuur (dubbel mandaat)

Het wetboek verbiedt in art. 2:55 WVV uitdrukkelijk dat een natuurlijke persoon die optreedt als bestuurder in persoonlijke naam tevens optreedt als vast vertegenwoordiger van een rechtspersoon. Er wordt aldus in alle vennootschappen komaf gemaakt met het gebruik van ‘dubbele’ mandaten.

______________________________

Deze opsomming van dwingende bepalingen die in werking traden per 1 januari 2020 is niet limitatief, doch betreffen ons inziens de belangrijkste punten voor de meeste vennootschappen, waardoor deze samenvattend werden uitgelicht.

Ter ondersteuning van uw dossierbeheerder van Fiducial Accountancy staan onze juridische adviseurs van Fiducial Tax & Legal Consulting klaar om u bij deze (statuten)wijzigingen bij te staan, alsook indien u meer informatie wenst inzake deze (dwingende) bepalingen, zodat uw vennootschap klaar is voor de toekomst. 

Aarzel niet om hieromtrent een vrijblijvende offerte op te vragen.

 

Deel dit artikel

Aanbevolen artikels

Coronavirus: Hoe zit het met de fiscale steunmaatregelen?

  • 16/04/2020
  • Cédric Vanopdenbosch - Fiducial Accountancy

Coronavirus: welke maatregelen voor de sociale bijdragen?

  • 31/03/2020
  • Cédric Vanopdenbosch - Fiducial Accountancy

Coronavirus : Extra maatregelen voor werkgevers

  • 16/04/2020
  • Marleen Cruyts - Fiducial Social